- Tematy / Tagi: Module F · grand final · morphophonology · ergativity · agreement
- Źródło / Zjawisko: Morfologiczna ergatywność w języku sztucznym
- Konkurs / Kontekst: Korpus treningowy IOL
- Tło lingwistyczne: Zadanie łączy w sobie system ergatywno-absolutywny, zjawiska fonologiczne zachodzące między samogłoskami oraz złożone reguły zgody orzeczenia z dopełnieniem.
Treść zagadki lingwistycznej
🔍 Tajny kod nieznanego języka
W tym języku budowa zdań podlega ścisłym regułom morfologicznym. Zapoznaj się z poniższymi zasadami i słowniczkiem:
Słowniczek: - tin — dziecko - muk — wilk - tak — myśliwy - sel — ptak - mer — widzieć / zobaczyć
1. Szyk zdania W zdaniu dwuargumentowym obowiązuje szyk: obiekt – wykonawca+ergatyw – czasownik Np.: sel takka mer = «Myśliwy widzi ptaka» → sel (obiekt) + tak-ka (wykonawca+ergatyw) + mer (czasownik).
2. Liczba mnoga rzeczowników - rdzenie z samogłoską a/u otrzymują przyrostek -ar - rdzenie z samogłoską e/i otrzymują przyrostek -er
3. Wymiana fonetyczna k / g Gdy końcowe k rdzenia znajdzie się w pozycji międzysamogłoskowej (np. przed przyrostkiem zaczynającym się od samogłoski), przechodzi w g: tak + -ar = tagar. Jednak przyrostek zaczynający się od spółgłoski (taki jak wykładnik ergatywu -ka / -ke) zachowuje k bez zmian.
4. Wykładnik ergatywu Wykonawca w zdaniu dwuargumentowym otrzymuje: -ka (dla rdzeni z a/u) lub -ke (dla rdzeni z e/i).
5. Czas i zgodność czasownika - czas teraźniejszy: brak końcówki (mer) - czas przeszły: przyrostek -t (mer-t) - liczba mnoga czasownika oznaczana jest przez -i, dodawane po wykładniku czasu: mer-t-i - Ważne: czasownik zgadza się nie z wykonawcą, lecz z absolutywem (w zdaniu dwuargumentowym — z obiektem). Porównaj: seler takka meri («Myśliwy widzi ptaki») — wykonawca jest w liczbie pojedynczej, ale obiekt w mnogiej, więc czasownik otrzymuje -i.
❓ Zadanie: Które zdanie oznacza poprawnie: «Wilki zobaczyły dzieci»?