- Tematy / Tagi: Kalendarz Majów · Tzolkin · Koła zębate · Cykle · IOL
- Źródło / Zjawisko: Kalendarze Majów: Tzolk'in i Haab'
- Konkurs / Kontekst: Tradycyjne systemy kalendarzowe
- Tło lingwistyczne: Święty 260-dniowy kalendarz Tzolk'in składa się z zazębiających się cykli 13 liczb i 20 dni, tworząc doskonałą naturalną ilustrację arytmetyki modularnej.
Treść zagadki lingwistycznej
Starożytni kapłani Majów określali każdy dzień za pomocą dwóch zazębionych kół, które obracały się wspólnie każdego ranka:
1. Małe koło liczb: Ma tylko 13 zębów ponumerowanych od 1 do 13. Po dojściu do 13 koło zatacza pełny obrót i zaczyna się od nowa: po 13 znów następuje 1, potem 2 itd.
2. Duże koło nazw dni: Zawiera 20 świętych nazw dni w stałym porządku (1. Imix, 2. Ik', 3. Ak'b'al ... 20. Ajaw). Po 20. nazwie koło również powraca do 1. nazwy.
🔄 Jak zmienia się data? Każdego nowego dnia oba koła przesuwają się o 1 ząbek do przodu: - 1. dzień: 1 Imix (1. liczba i 1. nazwa) - 2. dzień: 2 Ik' (2. liczba i 2. nazwa) - 3. dzień: 3 Ak'b'al (3. liczba i 3. nazwa)
---
> ❓ Zadanie: > Jeśli 1. dnia w kalendarzu było 1 Imix, jaka data wypadnie po 14 dniach (czyli 15. dnia)? > > Zastanów się: na jakiej liczbie zatrzyma się koło 13 liczb po wykonaniu pełnego obrotu i jaka nazwa z listy 20 dni przypadnie na 15. dzień? Ustaw oba koła i sprawdź!