- Tematy / Tagi: Aztekowie · Nahuatl · Inkorporacja · Czasownik · IOL
- Źródło / Zjawisko: Nahuatl — inkorporacja rzeczownika (klasyczny przykład E. Sapira)
- Konkurs / Kontekst: Typologia morfologiczna
- Tło lingwistyczne: W nahuatl dopełnienie bliższe może zostać wcielone do tematu czasownika (ni-naka-kwa „jem mięso”). Czasownikowi nahuatl poświęcono też zadanie 5 IOL 2009 (o kauzatywie i aplikatywie).
Treść zagadki lingwistycznej
W nahuatl (języku Azteków) czasownik potrafi „połknąć” własne dopełnienie — rzeczownik wchodzi do środka czasownika i zamiast dwóch słów powstaje jedno. To zjawisko nazywa się inkorporacją.
🔍 Porównaj dwa zdania: - ni-k-kwa in naka-tl = „ja jem mięso” — mięso jest osobnym słowem, a w czasowniku jego miejsce zajmuje znacznik dopełnienia k- („je/to”). - ni-naka-kwa = „ja mięso-jem” („jestem mięsożercą”) — temat naka- wszedł do czasownika. Zwróć uwagę, co słowo straciło!
🔑 Jeszcze kilka form: - ni-kwika = „ja śpiewam” - ti-kwika = „ty śpiewasz” - ti-kwika-h = „my śpiewamy”
🧱 Morfemy: ni, ti — znaczniki osoby | k — znacznik dopełnienia „to” | naka — mięso | -tl — końcówka samodzielnego rzeczownika | kwa — jeść | kwika — śpiewać | h — liczba mnoga
> 🎯 Zadanie: zbuduj jedno słowo z inkorporacją: „my jemy mięso”.